Güneş’te Van Gogh Girdapları: Yıldızlı Gece’yi Gökyüzünde Canlandırıyor
Günesh’te gökyüzü aniden Van Gogh’un Yıldızlı Gece tablosunu andıran rengarenk girdaplarla doldu. Bilim insanları, Hawaii’deki Daniel K. Inouye Güneş Teleskobu ile elde ettikleri yüksek çözünürlüklü görüntülerde 100 kilometrelik ince bir fotosfer tabakası içinde 19‑170 kilometre çapında sıcak plazma girdapları tespit etti. Bu bulgu, Güneş’in yüzeyinde ilk kez gözlemlenen Kelvin‑Helmholtz kararsızlığının (KHI) kanıtı olarak değerlendiriliyor.
Teleskobun 1.4 milyon kilometrelik çapın 100 kilometrelik derinliğinde bir kısmını çeken görüntüler, 5 540 santigrat dereceden yüksek sıcaklıklarda plazmanın atom altı parçacıklarını serbest bırakırken oluşan çorba gibi görünmeyi sağlıyor. Araştırmacılar, bu girdapların çapının 19 kilometreden 170 kilometreye kadar uzandığını belirtti. Aynı anda, bu büyüklükler insan ölçeğinde çok büyük ama yıldız yüzeyi ölçeğinde küçük olarak tanımlanıyor. Gözlemler, Güneş’in ve diğer yıldızların dinamiğini etkileyen temel fiziksel süreçlere ışık tutuyor ve uyduların, GPS sistemlerinin, elektrik şebekelerinin ve küresel iletişimin çalışmasını da etkileyebilecek patlamaların kökenini açıklamaya yardımcı olabilir.
KHI, iki paralel akışkanın farklı hızlarda hareket ederken birbirine etkileşimde bulunması sonucu oluşan dalga benzeri girdapların oluşumunu gösteriyor. Dr. Friedrich Wöger, “Ara yüzey kararsız hale gelebilir ve rüzgarlı koşullarda bir gölde veya okyanusta oluşan dalgalara benzer şekilde, boyutları ayrışana kadar büyüyen dalga benzeri girdaplar geliştirebilir” dedi. Wöger ayrıca, bu girdapların Dünya’da nadir de olsa bilinen meteorolojik olayları ve Jüpiter, Satürn gibi gaz devlerinin atmosferlerinde gözlemlenen bulutları andırdığını belirtti. KHI, Güneş manyetik alanını bükerek aniden patlamaları tetikleyen enerjiyi üretiyor, bu da “gerçek bir oyun değiştirici” olarak nitelendiriliyor.
Güneş’in bu yeni yakın çekim görüntülerinin estetiği de büyüleyici. Wöger, “Görüntülerdeki estetiği bizim açımızdan tanımlamaya belki de en çok yakalaşan sözcük ‘görkemli’ olabilir” diye konuştu. Sanatçılar, Van Gogh’un Yıldızlı Gece’ye hâlâ ilham veriyor; gökyüzündeki drenajlı girdap yapıları, KHI dalgalarının simgesel biçimini yansıtıyor. Aynı şekilde, Hokusai’nin Kanagawa Okyanusu Üstünde Büyük Dalga eseri de bu akışkan dinamiği uzun zamandır yakalamış, dalga tepelerinin kıvrılan biçiminde KHI dalgalarını yankılamış durumda.
Bu bulgu, Güneş’in kendi atmosferine nasıl enerji sağladığını anlamak için yeni bir çerçeve açıyor. Kuridze, “KHI tarafından üretilen sürekli bükülme hareketleri, taçküre kütle atımlarını ve güneş patlamalarını tetiklemek için gereken enerjiyi kademeli olarak inşa edebiliyor” dedi. Taçküre kütle atımları, manyetik alan çizgileriyle örülmüş devasa gaz kabarcıklarıdır; güneş patlamaları ise ışığı, enerjiyi ve yüksek hızlı parçacıkları uzaya savuran devasa patlamalardır. Bu süreçlerin anlaşılması, gelecekteki güneş patlamalarının tahmin edilmesine yardımcı olabilir.
Bakalım bu yeni keşif, uzay hava şartları ve Dünya üzerindeki teknolojik altyapılar için ne gibi önlemler gerektirecek? Hızlı bir şekilde ilerleyen bu araştırma, Güneş’in gizemli yüzeyini daha da derinlemesine keşfetmek için bir adım daha atıyor.
Kaynak: Orijinal Haber
