RAMaggedon Kapıda! Yapay Zeka Çip Krizini Tetikledi, Fiyatlar Uçtu
Yapay zeka sektöründeki hızlı büyüme, artık cebimizi yakıyor. Dünya genelinde bellek çipi tedarikinde yaşanan sıkıntı, “RAMaggedon” adı verilen küresel bir krize dönüşdü ve tüketici elektroniği ürünlerinin fiyatları tavan yaptı. Dizüstü bilgisayar, akıllı telefon derken… Şimdi sıra otomobillere geliyor. Evet yanlış duymadınız, bu çip darlığı ilerleyen dönemde araç fiyatlarını da etkileme ihtimali taşıyor. Peki bu kriz nereye kadar gidecek? Kimse net bişey söyleyemiyor…
SAMSUNG’DAN KORKUTAN AÇIKLAMA GELDİ
Güney Koreli dev Samsung Electronics’in Finans Direktörü bu hafta önemli bir uyarıda bulundu. Yaptığı açıklamada, dijital verileri depolayan mikroçiplerdeki tedarik sıkıntısının 2027 yılında muhtemelen daha da derinleşeceğini, 2028 boyunca da devam edeceğini bildirdi. Yani arkadaşlar, bu işin sonu görünmüyor. Kriz o kadar büyük ki, “rastgele erişimli bellek” kelimelerinin İngilizce kısaltması olan RAM bileşenlerinden yola çıkılarak bu duruma “RAMaggedon” adı verildi. Kıyamet gibi bişey yani…
PEKİ NEDEN OLUYOR BU KRİZ?
Asıl sorun şurada: Çip üreticileri, kar marjlarını artırmak istiyor. Bu yüzden üretim kapasitelerini, yapay zeka araçlarının eğitimi ve çalıştırılması için büyük talep gören gelişmiş bir bellek türü olan yüksek bant genişlikli belleğe, yani HBM’ye kaydırmış durumdalar. Bunun sonucunda da normal RAM’lerde ciddi bir tedarik darlığı yaşanıyor. Yapay zeka yarışı, adeta diğer herşeyin önüne geçti. Neyse, devam edelim…
HONG KONG’DA ESNAF İSYANDA
Krizin etkileri en somut şekilde Hong Kong’daki Wan Chai Computer Centre’da görülüyor. Bu merkezdeki işletmeler, bilgisayar parçalarından elektronik cihazlara ve oyun konsollarına kadar her türlü teknoloji ürününü satıyor. In-Technology Services’in yöneticisi Wade Lam, dükkanındaki fiyat listesinin yanına krizle ilgili haber kupürleri asmış. AFP ajansına konuşan Lam, bu haberleri süreci bilmeyen müşterileri bilgilendirmek amacıyla sergilediğini anlattı. İnanır mısınız, artık esnaf bile müşteriye “bakın fiyatlar neden yükseldi” diye kanıt göstermek zorunda kalıyor…
FİYATLAR 5 KAT ARTTI, İŞLER YARI YARIYA DÜŞTÜ
Videocom Computer şirketinin yöneticisi Ken Tam’ın söyledikleri ise durumun vahametini gözler önüne seriyor. Tam, fiyat artışlarının başladığı eylül ayından bu yana iş hacimlerinin yarı yarıya düştüğünü açıkladı. Daha önce 300 ila 400 Hong Kong doları, yani yaklaşık 40-50 ABD doları seviyesinde satılan 16 gigabaytlık bir RAM’in fiyatı 1500 Hong Kong dolarına ulaşmış. Düşünün, aynı ürün neredeyse 4 katına çıkmış. Tam bu durumu şöyle özetliyor: “Fiyatlar aniden bu kadar yükseldiğinde müşterilerde psikolojik bir bariyer oluşuyor. Gerçekten ihtiyaçları varsa satın alıyorlar; aksi takdirde beklemeyi veya standartlarını düşürerek daha düşük performanslı bir bellek çipi almayı tercih ediyorlar.” Yani millet artık düşük performanslı ürünlere yöneliyor, mecburen…
TAYVANLI ANALİSTTEN ÇARPICI RAKAMLAR
Tayvan merkezli pazar araştırma şirketi TrendForce’un analisti Ellie Wang’ın verdiği rakamlar ise durumun ne kadar ciddi olduğunu ortaya koyuyor. Wang, bilgisayar ve akıllı telefonlar için kullanılan bellek fiyatlarının bir yıl öncesine kıyasla yaklaşık beş ila altı kat arttığını bildirdi. Bir yılda 5-6 kat… Bu sıradan bir artış değil, bu bir şok dalgası. Peki bu krizden kimler kazançlı çıkıyor? Tabiki büyük çip üreticileri…
DEV ŞİRKETLERİN KASASI DOLUYOR
Yapay zeka alanındaki talep patlaması, dünyanın en büyük üç bellek çipi üreticisi olan Güney Koreli Samsung Electronics ve SK hynix ile ABD merkezli Micron şirketlerinin karlarında ve hisse değerlerinde ciddi artış sağladı. Krizden beslenenler bunlar. Dördüncü sırada yer alan ChangXin Memory Technologies (CXMT) ise pazartesi günü Şanghay’da borsaya kote olarak Çin ana karasının en değerli şirketi konumuna geldi. Bir gecede devleşen şirketler var ortada…
Omdia kıdemli baş analisti James Zhao, sektöre görece yeni giren CXMT’nin ileri teknoloji kulvarında lider üreticileri takip eden konumda olduğunu belirtti. Zhao, HBM’nin veri merkezi sunucularında Nvidia gibi üreticilerin yapay zeka sistemlerindeki karmaşık hesaplamaları yürüten güçlü çiplerini desteklemek amacıyla kullanıldığını kaydetti. Ancak Zhao’nun asıl dikkat çekici değerlendirmesi şu: Geleneksel RAM ve bilgisayarlarda kullanılan DRAM türü açısından bakıldığında, mevcut arz kısıtlı piyasa koşulları CXMT şirketine “sonra gelen avantajı” sağlayabilir. Yani bu kriz, bazı oyuncular için fırsata dönüşebilir…
TÜKETİCİLER ÇAREYİ RAM YÜKSELTMEDE BULUYOR
Hong Kong’da yatırım bankacılığı yapan Henry Wong adlı tüketici, kriz karşısında akıllıca bir yöntem bulmuş. Wong, daha yüksek özelliklere sahip yeni bir bilgisayar satın almak yerine mevcut eski dizüstü bilgisayarının RAM kapasitesini yükseltmeyi tercih ettiğini söyledi. “Belleği yükselttikten sonra bilgisayarın gerçekten çok akıcı çalıştığını gördüm ve yeni bir bilgisayar alma isteğim ortadan kalktı” ifadelerini kullandı. Bakın, insanlar artık yeni ürün almak yerine eskisini iyileştirmeye çalışıyor. Bu da tüketim alışkanlıklarının değiştiğini gösteriyor…
OTOMOBİL FİYATLARI DA TEHLİKEDE
Krizin etkisi sadece bilgisayarla sınırlı değil. Otomobil üreticileri de araç içi bilgisayar sistemlerinde yükselen maliyetlerle karşı karşıya kaldıklarını ve bu durumun yakın zamanda yeni araç fiyatlarını yukarı çekebileceğini belirtiyor. Yani araba almayı düşünenler varsa, acele etmeleri gerekebilir. Çünkü otomobil sektörü de bu çip krizinden payına düşeni alacak gibi görünüyor…
TOKYO’DA ESNAF VE TASARIMCI AYNI ŞEYİ SÖYLÜYOR
Japonya’nın başkenti Tokyo’daki teknoloji merkezi Akihabara’da bulunan Belçikalı grafik tasarımcısı ve özel bilgisayar imalatçısı Charles Brousse, RAM, ekran kartı ve anakart fiyatlarının aşırı düzeylere ulaştığını söyledi. Maliyetlerin yüksekliği nedeniyle önceden sistem kurmak için parça satın almadığını belirten Brousse, “PC & Chill” adını verdiği hizmet kapsamında müşterilerinin kendi satın aldığı parçaları monte ediyor. Tokyo’da balayında bulunan Brousse, çip darlığının insanları 10 yıla kadar kullanılabilen masaüstü bilgisayarlar yerine daha ucuz dizüstü bilgisayarlara yönelttiğini dile getirdi.
Brousse’un sözleri aslında krizin görünmeyen yüzünü de ortaya koyuyor: “Bunun iyi bir şey olduğundan emin değilim; insanlar sonuçta daha kısa ömürlü ürünler satın alıyor ve bu da bir tüketim döngüsünü besliyor.” Tasarımcı, sürecin yapay zekadaki “spekülatif balon” tarafından tetiklenmesinin de rahatsızlık verici olduğunu belirterek, “Mesleğim gereği grafik tasarımcı olduğum için yapay zekanın mesleğim üzerinde doğrudan bir etkisi bulunuyor” diye konuştu. Yani bu kriz işte böyle, bir yandan fiyatları şişirirken diğer yandan meslekleri de dönüştürüyor…
RAMageddon’un ne zaman sona ereceğini kimse bilmiyor. Samsung’un öngörüsüne göre 2028’e kadar bu darboğaz sürecek. Bu süreçte teknoloji alacak olanların cebi yanacak, esnafın işleri düşecek, dev çip üreticileri ise kasalarına para basmaya devam edecek. Bakalım bu spekülatif balon ne zaman sönecek? Gelişmeleri takip ediyoruz…
Kaynak: Orijinal Haber
